Google Website Translator Gadget

sobota, 24 października 2026

Rok 1924 - narodziny polskiego pieniądza oczyma lokalnej prasy pomorskiej

Wiosną zeszłego roku, poszukując informacji o pewnych zdarzeniach, które miały miejsce w Charzykowach w roku 1924, zwróciłem uwagę na dwie sprawy. Po pierwsze, nie mogłem przegapić pojawiających się co kilka dni wzmianek o nowym polskim pieniądzu. Po drugie, zorientowałem się, że dni tygodnia przypadające na kolejne daty roku 1924 zgadzają się z rokiem 2025. 25 kwietnia 1924 i 25 kwietnia 2025 przypadały w piątek. Zacząłem więc, zamiast aktualnej prasy, czytać regularnie Dziennik Pomorski sprzed 101 lat. Pierwszy numer ukazał się 1 listopada 1923 r. Wychodził do roku 1939. Wydawcą był Władysław Schreiber, a od roku 1937 jego syn Gerard Schreiber. Redakcja mieściła się przy ulicy Człuchowskiej 13 (dziś 31 Stycznia), a kierował nią w pierwszych latach Dionizy Kowalski. 

Czytam do dziś. Jest oczywiście polityka, w której niestety przez wiek z górą, nic się nie zmieniło. Nie lubimy się z sąsiadami - Niemcy, Czechosłowacja, Litwa, Rosja - dookoła sami wrogowie. Kłótnie wewnętrzne tak samo intensywne, jak dziś. Smutne to. Ale oprócz tych spraw przykrych, są na szczęście rzeczy ciekawe. Czytanie najnowszych (pamiętamy, mowa o roku 1924) wiadomości o wydarzeniach na świecie i zestawianie ich z tym, co czytałem o nich w szkolnych podręcznikach to duża przyjemność. Opisy perypetii Roalda Amundsena podczas kilkuletniej ekspedycji północną drogą morską czyta się, jak sensacyjną powieść w odcinkach.

Pracując nad katalogiem monet II RP sięgałem do prasy warszawskiej. Jak wspomniałem, prasa lokalna, w tym chojnicki Dziennik Pomorski również żywo relacjonowała proces wprowadzania nowych pieniędzy do obiegu. Z różnym skutkiem.

Dziennik Pomorski 1924.04.19, R. 4, nr 93
Autor tej notatki nie poinformował, z jakich źródeł korzystał. Niklowe pięciogroszówki chyba sam wymyślił. Przeczytał gdzieś o emisji okolicznościowej 
WCN 81, lot 299
i uznał, że tak będą wyglądać wszystkie pięciogroszówki. Jak doszukał się podobieństwa z austriackimi dwuhalerzówkami też nie umiem sobie wyobrazić. 
Następna zagadka. 
Dziennik Pomorski 1924.06.14, R. 4, nr 137
15 groszy w jednej monecie? 

I jeszcze jedna ciekawostka. 
Dziennik Pomorski 1924.10.25, R. 4, nr 248
Wiedział pan redaktor, że gdzieś dzwonią, ale w którym kościele, to już nie. Rozróżnienie między półproduktem, a gotowym wyrobem było zadaniem ponad siły piszącego.

Pierwsze informacje o pojawieniu się fałszywych monet pojawiły się w lipcu 1924 roku. 

Dziennik Pomorski 1924.07.24, R. 4, nr 170
W sierpniu poinformowano o dwu rodzajach fałszerstw. 
Dziennik Pomorski 1924.08.07, R. 4, nr 182
We wrześniu został zlikwidowany jeden z fałszerskich warsztatów w Czarnowie pod Bydgoszczą.
Dziennik Pomorski 1924.09.24, R. 4, nr 221

Sporadycznie pojawiają się inne numizmatyczne  wiadomości, na przykład o znaleziskach monet. 

Rocznik w redakcji odczytano błędnie, mimo tego, że wysoko oceniono poziom "sztuki rytowniczej przed 200 laty". 

Przyzwyczaiłem się do porannej lektury codziennej prasy sprzed lat. W listopadzie podzielę się z Wami jeszcze jedną porcją "najnowszych" wiadomości, nie tylko numizmatycznych. 

6 komentarzy:

  1. Te kaczki dziennikarskie są rewelacyjne ;) Byłem ciekaw, czy tylko Dziennik Pomorski tak się wykazał w kontekście bilonu niklowego i co się okazuje - nie tylko. Informacje o piętnastogroszowych monetach nikowych znajdziemy również w innych gazetach - Dziennik Wileński 12.06.24, Echo Warszawskie 12.06.24, Kurjer Poznański 13.06.24. W tej ostatniej wskazano winowajcę -> źródłem informacji był PAT, czyli w tym przypadku możemy trochę odpuścić redaktorowi Dziennika Pomorskiego ;) Pozdrawiam serdecznie, Krzysiek

    OdpowiedzUsuń
  2. A moze sie pojawilo cos nowego z KP?

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. A czy 20 u dolu z lewej strony Avers https://allegro.pl/oferta/niemieckie-wladze-okupacyjne-ost-20-fenigow-1918-5-monet-19014580087 nie jest cos nowego? Na urlopie nie mam katalogu.

      Usuń
  3. Jestem na urlopie i nie moglem sprawdzic w panskim katalogu: chodzi o 20 fenigow w dolnym rzedzie z lewej strony avers: https://allegro.pl/oferta/niemieckie-wladze-okupacyjne-ost-20-fenigow-1918-5-monet-19014580087. Pozdrowienia

    OdpowiedzUsuń

Z powodu narastającej aktywności botów reklamowych i innych trolli wprowadzam moderowanie komentarzy.

Printfriendly