Google Website Translator Gadget

środa, 16 listopada 2022

Grosze Augusta III z roku 1752

 Wyjedzie człowiek na kilka dni, żeby kości rozprostować i od komputera odpocząć, a tu wiadomość za wiadomością. Albo kierujące do forum TPZN, konkretnie tu: http://forum.tpzn.pl/index.php/topic,17486.0.html, albo z prośbą o stanowisko w sprawie autentyczności grosza Augusta III z rocznika 1752 sprzedanym niedawno przez Numimarket. Jedna wiadomość miała nawet temat "Fals nad falsem". 

Ponieważ sławetna boratynka z 1661 roku budziła moje wątpliwości między innymi z powodu zgodności orientacji  osi awersu i rewersu, a na tym groszu też taka zgodność występuje, część pytających, również tu, na forum TPZN zwróciła na to uwagę. Odpowiedziałem krótko na forum: Grosze i szelągi Augusta III bito na balansjerkach. Dlatego zgodność osi awersu i rewersu tych monet to norma.

A co z innymi cechami tego grosza, które wskazywano, jako podejrzane? Otóż nic podejrzanego w nich nie widzę. 

Bicie groszy liczonych po trzy szelągi miedziane rozpoczęto w Gubinie w roku 1752. Niewielka liczba groszy z roku 1752 (o tym ile ich wybito - za chwilkę) uważana jest przez niektórych autorów za produkcję próbną. Oczywiście nie w znaczeniu prób technologicznych, czy bicia egzemplarzy okazowych. Właściwsze było by użycie nazwy emisja sondażowa. Jej przeznaczeniem było sprawdzenie przyjęcia nowej monety przez rynek polski, podobnie do drezdeńskich szelągów z 1749 r. W zachowanych archiwach saskich mennic Augusta III odnotowano, że w roku 1752 przebito w Gubinie na grosze 2 cetnary, 46 funtów i 11 łutów miedzi. Zgodnie z kontraktem dla gubińskiej mennicy, licząc po 3,9 grama na grosz otrzymujemy nakład rocznika 31900 monet. Mało!

Grosze 1752 występują w 2 odmianach różniących się obramowaniem cyfry 3 na rewersie. Pokażę teraz wszystkie znane mi egzemplarze tych groszy w obu odmianach. Najpierw starsza, z trójką w zamkniętym polu. 

Trzynaście egzemplarzy. Wszystkie wybite tą samą parą stempli, o czym świadczą między innymi wzajemne ułożenie legendy i popiersia na awersie oraz charakterystyczna kreseczka nad trójką na rewersie. 


Druga odmiana ma na rewersie trójkę w otwartym, półkolistym łuku. Mam zdjęcia pięciu tylko egzemplarzy. Ta odmiana była bita później, niż pierwsza. Tak uważam, bo trójka w zamkniętym polu nie występuje na późniejszych rocznikach, a otwarty łuk znamy też z groszy rocznika 1753.

Charakterystyczne fragmenty rysunku tej odmiany wyglądają tak: 


Na awersie mamy identyczne ułożenie legendy względem popiersia, rewers oczywiście inny. 

Wynika z tego, że cały nakład wybito używając jednego stempla awersu i dwu stempli rewersu. Przy tak niewielkiej wielkości nakładu, to nic nadzwyczajnego. Przy okazji mamy potwierdzenie tezy, że stemple awersu, z powodu obecności portretu trudniejsze do wykonania, były nieruchomymi stemplami dolnymi, a stemple rewersu mocowane na śrubie prasy, były bardziej podatne na uszkodzenia.

Podsumowując: ani nie jest niczym dziwnym i podejrzanym, że na groszach Augusta III awers i rewers są zorientowane zawsze w ten sam sposób, ani w roczniku 1752 nie powinna budzić wątpliwości zgodność rysunku awersu dla obu odmian i rewersów w ramach tych odmian.

W ramach usprawiedliwienia za opóźnienie udziału w dyskusji n/t grosza 1752 kilka zdjęć. 

Świętomarciński jarmark w Nahodzie - wino cienkie, za to miejscowe piwo Primator, całkiem, całkiem. 
Graffiti na murze browaru 
Po naszej stronie granicy, na Szczelińcu i Błędnych Skałach - tłum, hałas i brak miejsca na parkingach. Po czeskiej stronie, Broumovske Steny i Koruna prawie puste, a widoki, sami widzicie. 
Jeszcze tylko tradycyjny wpis do książki na Korunie i wracam do domu, do monet, do bloga, bo przecież "Ze všeho nejvíc vyčerpává nečinnost".

niedziela, 6 listopada 2022

Jesienne przyspieszenie.

 Dzieje się wiele. Dzień w dzień do mojej skrzynki e-mailowej wpadają wiadomości o kolejnych aukcjach monet. Uważnie przeglądam wszystkie katalogi i mam wrażenie, że firmy zaczynają mieć problem z dostępem do świeżego materiału. Oczywiście, nadal pojawiają się cudeńka, o których nawet marzyć się nie odważam, ale coraz częściej widzę w katalogach monety, które jeszcze kilka lat temu, jeśli miały szansę pojawić się na poważnej aukcji, to co najwyżej w zestawach dla początkujących. Teraz dostępują zaszczytu opatrywania indywidualnym numerem i często opisem stanu zachowania na poziomie niezapomnianej reklamy prusakoplepu. Bardzo jestem ciekaw, jaki stan zachowanie i jaką cenę wywoławczą firma XXX zaproponowała by dla szeląga, którego nie tak dawno temu kupiłem za kilkanaście złotych na Allegro. Było nie było, widać nawet dziurkę królewskiego nosa i ozdoby zbroi.

Rzadko, ale jednak jakieś drobiazgi kupić mi się udaje, . Listonosze i kurierzy dostarczyli w ostatnich dniach kilkanaście monet i jedną widokówkę. 
Teraz tylko trzeba znaleźć czas na czyszczenie, konserwację i opracowanie. "Zbrojarz" w wariancie z ilością jagódek, którego jeszcze nie miałem, drugi trojak zastąpi egzemplarz w gorszym stanie, szelągom i półtorakom muszę się jeszcze dokładniej przyjrzeć - coś ciekawego jest tam na pewno. A na widokówce z 1904 roku jest jezioro Bardze, jedno z dwu moich ulubionych miejsc do pływania. W sezonie oblężone, ale we wrześniu i później, spokojne, czyste, ciche.

A to znacie? 

Rozwojowy projekt, o którym dowiedziałem się niedawno, a któremu mocno kibicuję, bo lata, lata temu, napisałem krótki felieton o możliwościach WIKI https://sites.google.com/site/felietonynumizmatyczne/2007/2007-40. Trzymajmy kciuki, pomagajmy.

Polska Encyklopedia Numizmatyczna, to niespodzianka i nowość. Stronę Stowarzyszenia Numizmatyków Profesjonalnych znałem od lat, odwiedzałem co jakiś czas, zazwyczaj wtedy, gdy nie miałem czasu na wyszukiwanie i skanowanie artykułów z Przeglądu Numizmatycznego potrzebnych mi czasem w formie cyfrowej. Na stronie SNP było kilkanaście numerów w plikach pdf. We wrześniu 2022 strona przestała działać, zamiast treści pojawiła się informacja 
Później termin zmieniono na 25 października, w końcu strona odżyła. 
Na razie udostępniono na niej PN od numeru 2/2010 do 1/2018, ale nie w postaci pobieralnych plików pdf. Poszczególne numery można przeglądać dzięki mechanizmowi 3d-flip-book.
Da się z tego korzystać, ale żal wygody posługiwania się pobranymi pedeefami. 

Pamiętacie czerwcowy wpis o niewiarygodnie pięknych boratynkach litewskich z 1661 roku? Zakończyłem go tak: "Prawdopodobieństwo, że to mistyfikacja, pułapka na zaawansowanych i zasobnych kolekcjonerów szacuję znacznie, znacznie wyżej, niż prawdopodobieństwo, że to monety wybite 361 lat temu."
Historia ma ciąg dalszy. Pojawiła się zapowiedź styczniowej aukcji Heritage 
Kolejna, mennicza sztuka?!? Koledzy z TPZN w ramach numizmatyki śledczej zainteresowali się statystykami publikowanymi przez firmy gradingowe. Najpierw NGC, bo w slabach tej firmy zamknięto dotychczas oferowane egzemplarze. I niespodzianka. 
W rejestrze jest sztuka oceniona na MS66! Długo nie trwało, by dotrzeć do jej zdjęć zapisanych w archiwum NGC. 
Poprzednie sztuki miały idealnie ułożone awers i rewers - żadnych "skrętek".  To była jedna z wielu przyczyn dla których zwątpiłem w ich oryginalność.  Ta piękność jest odwrotką, co w najmniejszym stopniu nie zmniejszyło moich wątpliwości. 
Kolejnym, naturalnym krokiem było sięgnięcie do zasobów drugiej dużej firmy gradingowej PCGS. I tu są mennicze boratynki z 1661 
Są ale jeśli takie,
to kwestionować można ocenę stanu, a nie oryginalność monety.

Zobaczymy, jak się to rozwinie. Polecam śledzenie wątku "Zastanawiający wysyp boratynek litewskich 1661". 
Ja nie zmieniam mojej opinii - nie wierzę w trzystuletnią z górą metrykę tych boratynek.

Na koniec jeszcze jedna informacja. Moje katalogi w wersji drukowanej, na razie dwa, można zamawiać na Amazon.

niedziela, 23 października 2022

Stan zachowania - obiecany wpis, którego nie będzie.

W odpowiedzi na jeden z komentarzy pod wpisem z ubiegłego tygodnia napisałem: "Dlaczego kwestionuje Pan/Pani ocenę gabinetu numizmatycznego? Które szczegóły o tym zadecydowały? Czy rozróżnia Pan/Pani stan zachowania od jakości bicia i wrażenia wywieranego przez monetę? Muszę chyba poświęcić tym tematom osobny wpis."

Zanim zabrałem się do spełnienia obietnicy, przeczytałem to, co na ten temat napisałem w marcu 2011 roku. Przeczytałem i zacząłem się zastanawiać. Cóż nowego mógłbym dodać do tego, co wtedy opublikowałem? Na pewno jakieś poglądowe zdjęcia. Ale..

Nie chcę wykorzystywać zdjęć z ofert aukcyjnych monet, których nie kupiłem. Takie przykłady publikowane w sieci zwykle prowadzą do sporów nie do rozstrzygnięcia. Ja mam swoje racje, firma - właściciel bądź pracownik - swoje, przy czym ja będę na z góry straconej pozycji, bo oni mieli monetę w ręku, a ja nie.

Ograniczę się więc do:

  • autocytatu z roku 2011

Stan zachowania i jakość bicia to dwie zupełnie różne sprawy. Dawne monety, bite ręcznie albo na prymitywnych maszynach przy pomocy ręcznie grawerowanych stempli, na krążkach wytwarzanych dość prymitywnymi metodami z definicji nie mogą wyglądać idealnie. Już opuszczając mennicę były niedoskonałe. Stąd często w katalogach aukcyjnych mamy opis "piękne bicie", "bardzo ładny egzemplarz" itp. Jednocześnie, tak określona moneta może być np. w IV stanie zachowania. 

Pamiętajmy, że stan zachowania opisuje nam w jakim stopniu moneta zmieniła swój wygląd od momentu opuszczenia mennicy, albo nawet od momentu zdjęcia jej z prasy menniczej!

  • kilku zdjęć moich monet
Co je łączy, poza tym, że cała czwórka to wiek XVII? Rozziew między stanem zachowania, a wyglądem. Trzykrajcarówkę Leopolda oglądaną przez dobrą lupę trudno ocenić niżej, niż na I-. Legenda po lewej stronie awersu i w dolnej części rewersu wygląda, jak wygląda, ale tak samo wyglądały w chwili gdy moneta wypadła prasy (bo to moneta walcowana). 

Przekrzywienie stempla trzymanego przez pracowników wybijających te boratynki spowodowało potężne niedobicia. Jednocześnie szczegóły rysunku dobitnie świadczą o tym, że monety te nie doświadczyły długiego obiegu. Obie kupowałem oceniona jako "pozastanowe", ale jestem przekonany, że kiedy wypadły spod stempli były może bardziej czerwonomiedziane, ale na pewno nie bardziej czytelne.. 
  • jednego zdjęcia monety, której nie mam
To nie dwie różne monety. To ta sama moneta sfotografowana w różnych warunkach - różny sprzęt, ale przede wszystkim różne oświetlenie. Być może dodatkowo jakaś komputerowa obróbka obrazu. Znakomity przykład, jak skrajnie różnie można oceniać monetę wyłącznie na podstawie zdjęć. Zdjęcie pochodzi z wątku z forum TPZN. 

Na koniec krótkie wspomnienie z katowickiej giełdy filatelistycznej na ul. Sienkiewicza. Lata, lata temu bywałem na niej bo i znaczki mnie interesowały. Podsłuchałem tam bardzo charakterystyczną rozmowę. Jeden z gości giełdy zrezygnował z wcześniej umówionego  zakupu - chodziło o nie pamiętam już jaki znaczek, ale nie byle co bo mowa była o dużych pieniądzach. Powodem rezygnacji miała być dorabiana guma (dla laików - ten klej do lizania na drugiej stronie znaczka). Sprzedający denerwował się wskazując, że przecież na znaczku są stempelki gwarancyjne samego Lesława Szmutza (wybitnego eksperta PZF). "A co mi tam jakiś Szmutz czy inny ekspert, ja swoje oczy i rozum mam. To jest lewe!". Kto w tym sporze miał rację, nie wiem. Zapamiętałem jedno - i sprawdza się to równie dobrze w naszym hobby - ekspert ekspertem, grading gradingiem, ale swój rozum i oko trzeba mieć. A żeby je mieć trzeba oglądać monety, setki monet, tysiące monet, kilogramy monet...

sobota, 15 października 2022

Dobrze, że mam już większość z tych monet...

 Szkoda, że nie wszystkie.

Dziś kilka zdań o wynikach niedawnych aukcji. Oczywiście ograniczę się do "moich" tematów.

Na początek ciekawostka z wrześniowej aukcji na Alegro 

Oryginalność potwierdzona przez PCGS. Cena? Moim zdaniem bardzo okazyjna. Rzecz zdecydowanie rzadsza od jednofenigówki 1917. 
Za mój egzemplarz (niegradowany) zapłaciłem w kwietniu 2007 roku okrągłe 50 złotych. Wygląda na to, że nie była to inwestycja z tych najbardziej opłacalnych, ale kupowałem bynajmniej nie z myślą o przyszłych zyskach. Kupiłem to 
w sklepiku pana Jana Mączki razem z Przeglądem Numizmatycznym 1/2007 (12 zł), szóstakiem SAP z 1794 r. (30 zł), półgroszem Olbrachta (5 zł), groszem Augusta 3 z 1755 r. (5 zł). Odnotowałem, że przy okazji przekazałem panu Jankowi egzemplarz pierwszego wydania mojego katalogu monet Królestwa Polskiego 1917-1918. 
Jak ten czas leci...

Wracamy do roku 2022, ale pozostajemy przy monetach Królestwa Polskiego ze Stuttgarckiej mennicy. 
Na jesiennej aukcji GNDM wystawiono 24 loty, w tym kilka zestawów; sprzedano 23 pozycje. Spadła pospolita, leciutko skorodowana, niegradowana dziesięciofenigówka 1917. Cena wywoławcza 50 zł okazała się zbyt wysoka, co zupełnie mnie nie dziwi. Zaskoczyło mnie powodzenie nie tak znów rzadkiego cynkowego falsyfikatu 

472 złote (w tym młotkowe), to dużo, zwłaszcza, gdy porównamy to z kwotą 531 zł za naprawdę ładny egzemplarz bardzo rzadkiego wariantu jednofenigówki z 1918 r. 
Za identyczną cenę sprzedano jeszcze jedną ciekawostkę - 10 fenigów 1917 z intrygującą perforacją. Na razie nie udało mi się wyjaśnić jej pochodzenia.


Nadal interesują mnie miedziaki Augusta III - mam jeszcze kilka pozycji na liście braków i świadomość, że ta lista może być niekompletna, bo rzadko, ale jednak, co jakiś czas pojawiają się monety dotąd nieznane. I taka właśnie pokazała się u pana Damiana. 
W chwili wydania mojego katalogu nie miałem szeląga 1752 z literką N. Udało mi się go kupić w styczniu 2021. 
Zwróćcie uwagę na to N! Na moim egzemplarzu, to malutka literka nabita na stemplu puncą. Monetę z aukcji GNDM  wybito innymi stemplami. Na awersie jest popiersie z mocno odsłoniętym napierśnikiem zbroi. Na rewersie są inne ozdobniki (łukowate) przy podziale tarczy herbowej, a literę N pod herbami złożono na stemplu z trzech kresek - autor opisu aukcyjnego uznał, że to N, ale równie dobrze można by przyjąć, że to nieprecyzyjnie wykonane H. Szeląga 1752 H znam tylko ze słabych zdjęć. Też jest bardzo rzadki. Niestety, mój limit dla pozycji 4779 okazał się zbyt niski. 
Wśród pozostałych miedziaków A3S nie było nic dla mnie ciekawego. Ładny szeląg z pierwszego rocznika 1749 poszedł tanio, za 260 zł. Drogo sprzedały się dwa szelągi z odwróconymi literkami 
Interesujące miedziaki, w tym Augusta III były w zestawie razem z monetami Jana Kazimierza 
Oprócz boratynki z 1659 roku był tam bardzo rzadki szeląg Augusta z roku 1750, rzadszy od rocznika 1749! Zestaw poszedł za 531 zł, średnio ciut ponad 20 zł/sztukę. Nabywca powinien być zadowolony.

Nie wiem natomiast, co spowodowało takie zainteresowanie zestawami "wycieruchów" - Księstwa Warszawskiego 

ponad 170 zł/sztukę!?
i groszy Królestwa Polskiego 
Takie czasy. Coraz trudniej kupić coś porządnego za rozsądną cenę. Z drugiej strony, coraz łatwiej można sprzedać coś słabego za niespodziewanie duże pieniądze. 

Z siedmiu pozycji, dla których ustawiłem limity na jesiennej aukcji GNDM wygrałem jedną. Dobre i to. 

Printfriendly