Orzeł czy reszka?

Orzeł czy reszka?  

Navia aut caput?.

Logika jest prosta – wybierz stronę i rzuć. Wygrasz albo przegrasz. Remis zagrozić może, jeśli rzucasz piedfortem. Tylko kogo dziś na to stać? 

Fizyka już taka prosta nie jest. Mogłaby być prosta, gdyby warunki początkowe były znane i stałe. Gdyby monetą rzucał robot sterowany zawsze tym samym programem. Niezmienne kierunek, siła, rotacja i co tam jeszcze trzeba wziąć pod uwagę w stałych warunkach zewnętrznych zapewniłyby powtarzalny wynik z niewielkim marginesem błędu. Człowiek nigdy nie rzuci w identyczny sposób. Przewagę jednemu z graczy mogłaby zapewnić spreparowana moneta, z przesuniętym środkiem ciężkości, ale i na to jest sposób. Da się taki brak przypadkowości wyeliminować. Metoda jest zaskakująco prymitywna. Rzucamy monetą dwa razy. Jeśli wyniki są takie same, ignorujemy je i powtarzamy dwa rzuty. Jeśli wypadły dwa różne wyniki, bierzemy pod uwagę pierwszy z nich. Drugi odrzucamy. Twierdzenie o prawdopodobieństwie całkowitym pozwala to matematycznie uzasadnić. Warunek jest tylko jeden - rzucamy cały czas tą samą monetą. Musimy mieć też pewność, że nie zmieniła swoich właściwości między rzutami, czyli dbamy o jej miękkie lądowanie na stałym podłożu. Typowy rzut przed rozpoczęciem meczu piłkarskiego, z wyłapywaniem monety w powietrzu i kładzeniem jej na drugiej ręce już całkiem przypadkowy nie jest! Potwierdzają to wyniki kanadyjskiego badania z 2009 roku, które wykazało, że rzut monetą można łatwo sfałszować już po kilku minutach ćwiczeń. 

Jak powszechnie wiadomo, nie ma takiego zjawiska, którym prędzej, czy później nie zajmą się naukowcy. Nie wierzycie? Poczytajcie o nagrodzie Ig Noble. Kilka przykładowych tematów badań z ostatnich lat.

• Analiza rodzajów odmian mruczenia, ćwierkania, gaworzenia, treli, szemrania, miauczenia, jęczenia, piszczenia, syczenia, wycia, warczenia i innych sposobów komunikacji między człowiekiem a kotem.
• Wykorzystanie analizy genetycznej do identyfikacji różnych gatunków bakterii, które żyją w zwojach wyrzuconej gumy do żucia przyklejonych do chodników w różnych krajach.
• Badanie naukowe „Nowa metoda kontroli karaluchów na okrętach podwodnych” (czyżby wcześniej były jakieś stare metody? J.Ch.).
• Próba oszacowania relacji między nierównością dochodu narodowego w różnych krajach a średnią ilością pocałunków w usta.

Nic więc dziwnego, że i problemem losowości rzutu monetą zajęli się naukowcy. W roku 2007 trójka badaczy, Perci Diaconis, Susan Holmes i Richard Montgomery, stwierdzili, że częściej sukces odniesie gracz wybierający tę stronę monety, która była na górze w momencie rzutu. Ma 51% szans na zwycięstwo, przeciwnik tylko 49%. Teorię potwierdzono eksperymentalnie w roku 2023. W badaniach wzięło udział 48 osób. Każda wykonała 350 757 rzutów monetami. Do badań użyto monet wybitych w 46 krajach. Okazało się, że wnioski zespołu Diaconisa były prawdziwe. Eksperymentatorzy ustalili, że w 50,8% przypadkach (poziom ufności 95%) moneta wylądowała tą samą stroną do góry, którą była na górze momencie wyrzutu.

Jak tę wiedzę wykorzystacie, nie wiem. Ja mam opory przed rzucaniem monetami. Wiecie, stan zachowania, patyna itd. W razie czego, gdybym zmienił zadnie, postaram się o coś takiego. 

Albo, jeszcze lepiej "destrukt" wykonany ze sklejonych dwu zeszlifowanych monet. Od czasu do czasu pojawiają się oferty takich "wynalazków". 

Bo tym, to bym nie rzucał. 

Na razie, w szpony hazardu oddaję się tylko obstawiając, za ile uda mi się kupić coś nowego do zbioru, czyli ustalając wysokość limitu wpisywanego w formularzu aukcyjnym. Z różnym skutkiem.