Marzy mi się...

Nie, nie będzie o moich marzeniach o monetach, które chciałbym mieć w zbiorze. Będzie o jawności.

Trafiłem niedawno na artykuł w Coin Week opisujący akcję (?) mennicy USA rozpoczętą około roku 1995, polegającą na oferowaniu do sprzedaży zestawów złożonych z monety, unieważnionego stempla monetarnego i certyfikatu.

W certyfikatach, oprócz standardowego zapewnienia autentyczności stempla, podawane są kluczowe szczegóły techniczne i operacyjne dotyczące jego użytkowania. 

Jak widać, certyfikaty dokumentują również liczbę monet wybitych oferowanym stemplem (Number of strikes - liczba uderzeń). Standardy w tym zakresie, przyjęte w amerykańskich mennicach są oczywiście różne dla różnych nominałów. Na przykład dla pięciocentówek przyjęto 500 000 uderzeń. W przypadku zaprezentowanego certyfikatu, stempel pracował przez jeden dzień i został wycofany po wykonaniu 67000 uderzeń (13% oczekiwanego standardu). 

Tygodnik Coin Week jeko uzupełnienie artykułu, udostępnił wykaz sprzedanych stempli. Oto jego fragment. 

Powody wycofywania stempli są podane bardzo skrótowo. Wątpliwości nie budzą określenia worn (zużyty, wytarty), cracked (pęknięty), clash (uszkodzony na skutek zderzenia stempli lub uderzenia stempla w pierścień). Nie wiem, co oznacza "Piece out". Na podstawie takiego wykazu, amerykańscy kolekcjonerzy destruktów próbowali ustalić korelację między typem prasy menniczej, a dominującym rodzajem błędów menniczych. 

Jak widać, amerykańskie mennice pieczołowicie rejestrują wszystkie istotne fakty dotyczące eksploatacji poszczególnych stempli i, co najważniejsze, nie wahają się przed ich ujawnianiem. 

W marcu 2016 roku we wpisie "Amerykańska niespodzianka" pisałem o przedwojennych, corocznych  raportach dyrektora mennicy USA. Roczny raport dyrektora mennicy za rok podatkowy to oficjalna publikacja Departamentu Skarbu, opisująca działalność, produkcję i wyniki finansowe mennicy Stanów Zjednoczonych. Dostępne są raporty od roku 1859 r. do chwili obecnej. Najnowsze raporty, np. za lata podatkowe 2023 i 2024, zawierają informacje o miliardach wyprodukowanych monet, sprzedaży kruszców oraz zbadanych sprawozdaniach finansowych. Kluczowe elementy raportu rocznego obejmują:

• Dane dotyczące produkcji: informacje na temat ilości wyprodukowanych monet obiegowych, kolekcjonerskich i bulionowych.
• Wyniki finansowe: Szczegółowe informacje na temat przychodów, zysków netto i wydatków związanych z działalnością mennicy.
• Inicjatywy strategiczne: na przykład modernizację działalności, prace nad zastosowaniem nowych surowców, akcje propagandowe itp.
• Kontekst historyczny: Raporty często zawierają informacje na temat historii mennicy i mennictwa USA.   

Raport najnowszy 

i poprzednie można pobrać w formacie pdf na tej stronie. Na stronie mennicy są raporty z ostatnich dziesięciu lat. 

Oprócz raportów za poszczególne lata podatkowe, dyrektor mennicy raz na dwa lata przedstawia swoje sprawozdanie Kongresowi USA.

Sprawozdania te zawierają podobne informacje ale można w nich znaleźć więcej ciekawostek. Na przykład więcej szczegółów na temat badań nad wykorzystaniem nowych stopów do produkcji monet. 

W ostatnim raporcie jest na przykład rekomendacja mennicy, aby Kongres przyjął ustawę mającą na celu wprowadzenie zmiany ustawowego składu stopów monetarnych lub upoważnił mennicę do dokonywania zmian tych stopów. Uchwalenie tego ustawodawstwa umożliwiłoby mennicy szybkie reagowanie na pojawiające się problemy i na wykorzystywanie wyników nowych badań.  Zatwierdzenie tego ustawodawstwa umożliwiłoby mennicy zamienne stosowanie zwalidowanych kompozycji metali. Korzyści wynikające z wprowadzenia takich uregulowań, to: 

• umożliwienie mennicy proaktywnego ograniczania ryzyka problemów w łańcuchach dostaw,
• utrudnianie fałszowania monet poprzez wybór metali, które nie są łatwo dostępne w handlu, 
• obniżenie ogólnych kosztów produkcji monet.

Na poparcie swoich rekomendacji, w raporcie przedstawiono analizy kosztów i wyniki badań technicznych. Pokazano na przykład, jak badane stopy reagują na warunki środowiskowe (generowane sztucznie w warunkach laboratoryjnych).  

Marzy mi się, że kiedyś i my w Polsce będziemy mieli dostęp do tak szczegółowych sprawozdań i analiz dotyczących produkcji naszych monet. Kiedyś już tak było,